Menu

Johannes 'Jan' Zoetelief Tromp

Batavia (Nederlands-Indië) 1872-1947 Breteuil-sur-Iton (Frankrijk)
In het korenveld, Blaricum, olieverf op doek 59,3 x 88,2 cm, gesigneerd l.o.

herkomst: The French Gallery, Londen, inv.nr. 23944; veiling Van Marle & Bignell, Den Haag, 11 okt. 1960, lotnr. 211; Kunsthandel Pieter A. Scheen, Den Haag; part. bezit Duitsland.

literatuur: P.A. Scheen, 'Lexicon Nederlandse Beeldende Kunstenaars 1750-1850', Den Haag 1970, afb. 323.

Jan Zoetelief Tromp

De bekendste Nederlandse kunstschilder die doof was, is ongetwijfeld Hendrick Avercamp. Een goede tweede is Jan Zoetelief Tromp (1872-1947), die als ongehoorzame peuter te boek stond tot zijn grootmoeder erachter kwam dat hij doofstom was. Zij nam hem mee vanuit toenmalig Nederlands-Indië naar Europa om hem te laten onderzoeken. Er bleek niks aan zijn doofheid te kunnen worden gedaan en na zijn lagereschooltijd keerden beiden terug naar Nederlands-Indië. Daar legde Jan Zoetelief Tromp zich toe op tekenen en schilderen en toen bleek dat hij daar talent voor had. Na terugkeer van het gezin in Nederland in 1886 volgde Jan cursussen aan de Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag. Nog voor zijn twintigste deed hij toelatingsexamen voor de Academie in Amsterdam en werd hij toegelaten. De eerste achternaam van Jan, Zoetelief, nam hij waarschijnlijk aan als eerbetoon aan zijn ‘grootje Zoet(elief)’.

Jan Zoetelief Tromp schilderde en aquarelleerde veel. Zijn favoriete onderwerpen waren het landleven (boeren en vissers) en spelende kinderen op het strand. Zijn eigen nageslacht was daarbij een geliefd en belangrijk studieobject. In de weilanden rondom Blaricum bijvoorbeeld, waar hij woonde met zijn vrouw Marie Blommers (dochter van schilder Bernard Blommers). Veel strandtaferelen die hij schilderde, kenden hun oorsprong in Katwijk, waar het gezin ’s zomers een huis aan de boulevard betrok. Vlak na de Eerste Wereldoorlog verhuisden ze naar die badplaats. Eind jaren 20 trokken ze naar het zuiden, naar Frankrijk. Ook daar schilderde Jan, portretten en stillevens, maar kunsthandels hielden vooral belangstelling voor zijn eerdere Hollandse werk.

In het korenveld, Blaricum

‘Kinderen in een korenveld’ schilderde Jan Zoetelief Tromp in allerlei varianten: met of zonder dieren, meisjes, jongens, meisjes én jongens, lopend of zittend, met een mand bloemen of gewoon wandelend. De kinderen van de schilder zelf stonden hiervoor model; met zijn vrouw kreeg hij twee zoons en vijf dochters. Ook hondje Billy maakte geregeld zijn opwachting. Op dit schilderij ziet u een wat oudere jongen met vermoedelijk zijn twee zusjes. De jongen en het kleinste meisje dragen een mand tussen hen in met – naar het zich laat aanzien  – bloemen of misschien wel eetbaar groen dat ze verderop hebben geplukt. De twee meisjes dragen bovendien zelf ook nog bloemen: de jongste in haar handje, haar zus in haar schort. Alle drie lopen ze op klompen en ze worden voor de gelegenheid vergezeld door een ruigharige viervoeter. In de verte piept nog net het zeil van een schip boven het korenveld uit, wat het schilderij direct meer horizon en diepte geeft. Trouw aan Jan Zoeteliefs Tromp voorkeur gaat het om een onbezorgd, zonovergoten tafereel dat ook nog enigszins de intimiteit van zijn gezin weergeeft. De kinderen hebben duidelijk geen haast en kunnen rustig aan doen onder de Hollandse hemel. Net als zijn schoonvader Bernard Blommers deed, heeft Jan Zoetelief Tromp de horizon hoog geschilderd. Het schilderij meet ongeveer 60 bij 88 centimeter en is linksonder gesigneerd.

Wat maakt dit schilderij zo uniek?

Jan Zoetelief Tromp schilderde in de voetsporen van de Haagse School, daarin ongetwijfeld geïnspireerd door zijn schoonvader Bernard Blommers. Blommers behoorde tot de eerste generatie schilders van de Haagse School en legde zich net als bijvoorbeeld Jozef Israëls en diens zoon Isaac toe op het portretteren van eenvoudige mensen. Via zijn schoonvader nam Jan Zoetelief Tromp deze thematiek over en gaf daar zijn eigen draai aan. Zijn toets is wat groffer. Zijn stijl valt daardoor eerder onder het impressionisme te scharen dan onder de Haagse School. Ook is Jan Zoetelief Tromps kleurgebruik (coloriet) een stuk lichter dan zijn voorbeelden. In de loop der tijd werden zijn toets en kleurgebruik nog lichter.

Het kleurgebruik, in combinatie met de lichtvoetige thema’s, maakte de schilderijen van Jan Zoetelief Tromp populair bij kunstkopers, ook in het buitenland. Hoewel hij zijn werken nauwelijks dateerde – dit schilderij is daarop geen uitzondering – kan worden aangenomen dat de kinderen en dieren in het veld uit de Blaricumse tijd stammen. Dat betekent dat het schilderij tussen 1899 en 1919 tot stand is gekomen. De schilder maakte veel variaties op dit thema, die veel van elkaar weg hebben, maar alle uniek zijn.

verzekeringswaarde: € 0,-
bieden vanaf: € 0,-

Copyright © 2018 - Fischer's Auction is onderdeel van Simonis en Buunk Collectie BV | Disclaimer